Mikrocerrahi yöntem ile Varikosel tedavisi. İstanbul varikosel ameliyatları.

Varikosel nedir?

Varikosel, testis etrafında kirli kanı uzaklaştıran damarların genişleyerek varisleşmesi olarak bilinir. Testis anatomisine bakıldığında, testisi besleyen 2 ya da 3 adet arter, kirli kanı taşıyan damarlar (Ven) ve lenfatik sistem bulunur. Testisten kirli kanı taşıyan damarların belli bir çapı vardır ve ortalama 2 ile 2,5 mm arasındadır. Bu damarlar içinde de kanın testise geri akmasını engelleyen kapakçık sistemi vardır. İşte bu kapakçık sisteminin bozulmasına bağlı ven yapısı genişlemeye ve kirli kan testis üzerinde birikmeye başlar. Bu damarların varisleşmesine Varikosel denilmektedir.

Varikosel daha çok sol tarafta görülmektedir. Bunun açıklaması da sol testisten kirli kanı taşıyan damarlar, böbrek kirli kanını taşıyan damara dik açıyla dökülür ve bu iki dama birleşerek vena kava denilen ana damara dökülürler. Bu damarların birleşme açısı 90 derecedir. Bu yüzden kanın döküldüğü yerde geriye yönelik bir basınç olur ve damar kapakçığını bozmaya başlar.

Sağ testisin kirli kanını taşıyan damarlar direkt olarak ana damar olan vena kava’ya geniş açıyla dökülür ve  bu sayede az basınca maruz kalır. Bu yüzden ortalama olarak varikosel hastalığı  90% sol tarafta , 10% ‘uda sağ tarafta görülmektedir. Sadece sağ tarafta olan varikosel hastalığında karın içinde kitle olup olmadığı ultrason ile kontrol edilmelidir.

Varikosel belirtileri nelerdir?

 Varikosel hastalığı çoğu zaman herhangi bir belirti vermez. Çoğunlukla 20’li yaşlarda genel bir muayenede tesadüfen saptanır.

Bazen hastanın eline testis etrafında solucan yapısında kitle gelebilir. Bazen hasta ağrıdan şikayet edebilir. Ama en sık rastladığımız klinik tablo evli erkeklerdedir. Varikosel sperm kalitesini bozarak çocuk sahibi olunmasını engelleyebilir. Çocuk sahibi olmakda zorluk yaşayan erkeklerin %60’ında varikosel saptanmaktadır.  Ya da birinci çocuktan sonra 2. Çocuk olmuyorsa altında 90% ihtimalle varikosel vardır. İleri evre varikosel de erkeklik hormonu olan Testosteron seviyesini azaltarak sertleşme problemine neden olur ve erkeğin cinsel hayatını olumsuz etkiler.

Özetleyecek olursak; Varikosel, Testis Ağrısına, Sperm Kalite Bozukluğuna ve Sertleşmeme Problemine neden olabilmektedir.

 Varikosel teşhisi nasıl konur?

 Varikosel teşhisi en iyi elle muayene ile konulur. Bunun için hastanın oda sıcaklığında ve ayakta iken tecrübeli bir ürolog veya androlog tarafından muayene olması gerekir. Bu esnada hastaya ıkınması söylenir ve testis etrafındaki damarların şişme derecesi ölçülür. Arada kalındığı zaman Renki Doppler Ultrason ile testis yapısı ve damar anatomisi daha detaylı incelenebilir. Ultrason yapılırken de hasta önce sedyede uzanmış halde daha sonra da ayakta iken ölçülmelidir.

Testis etrafındaki damar çapı ölçülürken hasta ıkındığı zaman ne kadar genişlediği ve geri kaçak denilen Reflü varlığının dikkatlice incelenmesi gerekir.

Varikosel nasıl tedavi edilir?

Varikoselin en etkili tedavi seçeneği cerrahidir.  Tedavide 3 teknikten bahsedilebilir.   Geleneksel olan açık cerrahi, Mikrocerrahi ve Embolizasyon teknikleridir. Başarı şansı en yüksek olan ve yan etkisi en az olan MicroCerrahi Varikosel tekniğidir.

 – Fizik muayene, Renkli doppler ultrasonografi, Spermiogram

Varikosel nedeniyle başvuran hastaya fizik muayene ve renkli doppler yapıldıktan sonra varikoselin hastayı nasıl etkilediğini saptamak için spermiyogram testi istenir. Spermiyogram testinde spermin sayı, hareket ve şekline bakılır. Bu parametreler etkilenmiş ise ameliyat kararı alınır.

Sadece ağrı olması da ameliyat yapmayı gerektirir. Bazen sperm testi normal olmasına karşın tüp bebek denemeleri dahi başarısız oluyor ise hastadan Sperm DNA Hasar testi ve Testosteron hormon analizi istenir. Bunun  sonucuna göre ameliyat planlanır. Sperm değerlerinin normal olması her zaman sağlıklı bir sperm testi sonucu olduğunu göstermez. Bu konuya dikkat etmek gerekir.

Varikosel mikrocerrahi ameliyatı nedir?

 Varikosel mikrocerrahi ameliyatı, mikroskop kullanılarak yapılan ameliyatı tanımlar. Kasık bölgesinden 2 cm’ lik bir kesi ile testis korduna ulaşılır. Mikroskop yardımı ile testis damar anatomisi çok detaylı bir şekilde açığa çıkarılır. Testisi besleyen arterlerin yerleri tespit edilir. Lenfatikler ve sperm taşıyan kanal tanınır. Daha sonra milimetrik hareketlerle kirli kanı taşıyan damarlar bağlanır ya da alınır. Bu şekilde testis üzerindeki kirli kan göllenmesi engellenerek testisin daha iyi çalışması sağlanır.

Varikosel ameliyatı sonrası süreç nasıldır?

Varikosel ameliyatı mikroskop ile yapıldığında ortalama 25 dk sürer. Ameliyat sonrası 6 ile 12 saat arasında hasta taburcu olabilir. 2 gün dinlendikten sonra normal hayatına devam edebilir. Mikroskop altında yapılan ameliyatlarda kas kesilmediğinden ve ameliyat hızlıca bittiğinden opearsyon sonrası süreç rahat geçmektedir.

Kimler varikosel ameliyatına uygundur?

 Çocuk sahibi olmakta zorlanan, cinsel performansı azalan ve testis ağrısı olan erkek hastalar varikosel ameliyatı için adaydırlar.

Varikosel sperm kalitesini artırır mı?

 Varikosel ameliyatından sonra çoğu hastada sperm parametreleri düzelmekte ve çocuk sahibi olmaktadırlar. Çünkü varikoselin testis üzerinde oluşturduğu kirli kan basıncı ve ısı nedeniyle testis sağlıklı sperm üretememektedir. Kirli kanın akışı durdurulduğunda testis fonksiyonları çoğu zaman düzelmektedir.

Varikosel ameliyatı olanlarda çocuk sahibi olma şansı ne kadardır?

Çocuk sahibi olma yüzdesini belirleyen sperm kalitesi kadar kadının yaşı da önemlidir. Ama genel olarak varikosel ameliyatından sonra ilk 6 ay içinde %37 oranında, 1 yıl içinde de 60% oranında gebelik görülmektedir. Sperm kalite artışı  hastaların 90%’ın üzerinde olmaktadır.

Mikrocerrahinin avantajları nelerdir?

Mikroskop altında yapılan mikrocerrahi ameliyatında, daha iyi ve detaylı görüntü sağlandığından, testisi besleyen arterler, lenfatik damar yapısı ve kirli kanı taşıyan venler net olarak görülür. Bu sayede maksimum sayıda kirli kan taşıyan damar bağlanırken lenfatikler ve arterler korunur.

Açık cerrahi sonrası testis etrafında sıvı birikimi riski (Hidrosel) %30 iken mikrocerrahi teknikte bu oran %0’dır. Aynı şekilde açık cerrahide ameliyat sonrası nüks oranı 30% iken, mikrocerrahide bu oran %1’dir. Açık cerrahide testisi besleyen arterlerin zedelenme riski vardır ama mikrocerrahide bu imkansıza yakındır.

Varikosel ameliyatsız tedavi edilebilir mi?

Varikosel ameliyatsız tedavi edilemez. Sülük tedavisi, bitkisel tedavi gibi alternatif tedaviler varikoseli tedavi etmemekte ve hatta daha kötü yapabilmektedir. Varikoselde sorun bozulmuş olan damarların varlığı ve bu damarlarda biriken kirli kanın testise zarar vermesidir. Bu yüzden bu damarların cerarhi ile alınması

gereklidir.

Subklinik varikosel nedir?

 Subklinik varikosel, ancak ultrason ile tespit edilen varikoseldir. Çoğu zaman klinik bir anlamı yoktur. Ama sperm şekli %0 ise ve reflü mevcut ise o zaman tedavi edilmesi gerekebilir.

Kimlerde daha çok varikosel görülür?

 Varikoselin daha fazla görüldüğü hasta grupları vardır. Bunlar; Fırın, pastane işi ile uğraşanlar, çok ayak da kalanlar, çok sıcak suyla duş alıp sık sık hamam saunaya gidenler, ağırlık sporları yapanlar ve yapısal olarak damar hastalığı olanlarda daha sık görülmektedir.

Varikosel hangi olumsuz durumlara neden olur?

 Varikosel çoğu zaman hastaya herhangi bir zarar vermez iken, bazı hastalarda Testis ağrısı, Testosteron Hormon Bozukluğu ve Sperm Kalitesinin bozulması gibi olumsuz durumlara neden olur.

Varikosel ağrı yapar mı?

 Varikosel çoğu zaman ağrı yapmaz. Ama ileri derece varikosel hastalığı olanlarda testis ağrısı, bacaklara vuran ağrı, testis ısınması gibi şikayetlere neden olabilmektedir.

Azospermik hastalarda varikosel tedavisi nasıldır?

Varikoselin kendisi hastalarda azosperm’e neden olabilmektedir. Azosperm kelime anlamı menide sperm bulunmamasıdır. Varikosel de testise zarar vererek sperm üretimini tamamen durdurabilir. Azosperm ve ileri derece varikoseli olan hastalarda önce varikoseli tedavi etmek, 6 ay içinde 15% hastada kendiliğinden sperm çıkışına neden olacaktır. Sperm çıkmaz ise dahi, mikroTESE de sperm bulma şansı artacaktır.

Adolesan varikosel tedavisi nasıl olmalıdır? 

Adolesan (Ergenlik çağı) varikoseli özel bir durumdur. Çünkü karşınızda büyüyen bir vücut ve hassas bir organ vardır. Burdaki kriter varikosel derecesi ve reflü varlığıdır. Prensip olarak varikosel testis hacmini küçültür ya da kıvamında yumuşamaya neden olursa o zaman mikrocerrahi ile tedavi etmek gerekir.

Normalde varikosel ameliyatı yapmadan önce sperm testi isterken adolesan hasta grubunda sperm üretimi tam olarak başlamadığından istenmez. Çünkü bu yaş grubunda sperm testi istenirse hem yanlış değerlendirilme hem de erkek bireyde psikolojik sorunlara neden olabilmektedir. 

İki taraflı varikosel olanlar tedavi edilebilir mi? 

 Bu sorunun cevabı evettir. Aynı seansta rahatlıkla iki tarafllı varikosel tedavi edilebilir.

Her varikosel tedavi edilmeli midir?

Her varikoselin tedavi edilmesine gerek yoktur. Sperm testi normal, testis ağrısı olmayan ve çocuk sahibi olan hastanın varikoselinin tedavi edilmesine gerek yoktur.

Varikosel cinsel sağlığı üzerine etkisi.

Varikosel erkekteki Testosteron hormon üretimini bozarak sertleşme problemi ya da cinsel isteksizlik yapabilir. Bazı hastalarda testis ağrısı yaparak cinsel performansı kötü yönde etkileyebilmektedir.

Ameliyat sonrasında tekrarlama olasılığı var mı? 

Mikrocerrahi teknikle yapılan Varikosel Cerrahisinde tekrarlama riski %5’in altındadır. Açık cerrahi ile yapılan ameliyattan sonra tekrarlama riski %30 civarındadır.

Röntgen ya da radyasyon yumurtalara zarar verir mi?

Radyasyon Maalesef hassas olan testis hücrelerine zarar verebilmekte ve sperm üretimini olumsuz olarak etkileyebilmektedir.

Varikosel kendiliğinden kaybolur mu?

Varikosle kendiliğinden kaybolmaz, aksine zamanla artarak devam eder. Çünkü testis etrafında bozulmuş damar yumağı vardır ve bunların alınması gerekir.

Varikosel Cerrahisidne Doppler Teknolojisi

 Varikosel ameliyatında mikroskobik tekniğe ek olarak kullandığımız 1.5 mm intraoperatif doppler sayesinde hem daha fazla kirli kan taşıyan damar bağlayabilmekteyiz, hem de daha fazla arteri tespit ederek daha güvenli ameliyat yapabilmekteyiz. Türkiyede sayılı yerlerde kullanılan bu teknolojiyi 4 yıldır güvenle kullanmaktayız. Burdaki amaç, hızlı bir şekilde arter yapısını tespit etmek ve onu hem mikroskobik görüntü hem de doppler teknolojisi ile korumaktır. Bununla ilgili yaptığımız bilimsel yayında daha fazla damar bağlanabildiği, daha az nüks olduğu ve daha iyi sonuçlar alındığı bulunmuştur.

Özellikle tek testisi olan, adolesan çağdaki varikoseller ve nüks varikosellerde doppler kullanılması cerrahın işini kolaylaştıracak ve daha güvenli ameliyat yapmasını sağlayacaktır.

Variksel Ameliyatı Ne kadar Sürer

Mikrocerrahi Varikosel ameliyatı tek taraf için ortalama 25-35 dk çift taraf için de 45 dk ile 1 saat arasında sürmektedir. Ameliyat süresini; mikroskop kullanmadaki tecrübe, intraoperatif doppler kullanımı ve varikoselin nüks mü ya da ilk ameliyat mı olduğu etkilemektedir.

Varikosel Ameliyatından Sonra Cinsel İlişki Ne Zaman Serbest Bırakılır

 Varikosel ameliyatından sonra ortalama 3 hafta sonra cinsel ilişkiye girilebilir. Ömcesinde ilişkiye girilmesi halinde testis ve kasık ağrısı olabilmektedir.